Уæрхтæнæг æмæ Азырты гуымир » Осетия и Осетины :: Алания, Аланы, Северная Осетия

Уæрхтæнæг æмæ Азырты гуымир » Осетия и Осетины :: Алания, Аланы, Северная Осетия

 

Навигация по сайту

:: Главная страница

:: Обратная связь

:: Поиск по сайту


 ::

 

Видеоархив

:: Осетинские фамилии

:: Фыдæлты уæзæгмæ

:: Док. фильмы

:: Худ. фильмы

:: События

:: Передачи

 

Осетия и Осетины

:: Каталог Осетии (объявления)

:: Новости Северной Осетии

:: Авторские статьи

:: Ирон къӕлиндар

:: Былое

:: Коста Леванович Хетагуров

:: Осетинская музыка

:: Кодекс аланской чести

:: Кто такие Осетины?

:: Осетинские имена

:: Фотогалерея Осетии

:: Построй свою башню

:: Осетинская поэзия

:: Осетинский Язык

 

Духовный мир осетин

:: Святые места Осетии

:: Нарты кадджытæ

:: Нартский эпос

:: Галерея Нартов

:: Осетинские сказители

:: Древние знания осетин

:: Осетинская литература

:: Традиции и обычаи осетин

:: Осетинские писатели

:: Быт осетин

 

История Осетии

:: Происхождение иранских народов
:: Формирование осетин
:: Осетины и Кавказ
:: История скифов
:: История сарматов
:: История алан
:: Осетия в XV - XVIII вв
:: Осетия в XVIII в
:: Осетия в первой половине XIX в
:: Осетия во второй половине XIX в
:: Осетия в XX в
:: Осетия в конце XX начале XXI в

 

Библиотека

:: Три слезы Бога
:: Осетины за рубежом
:: Из истории Осетии
:: Из истории Алан
:: О верованиях Осетин
:: О культуре Осетин
:: Литература и письменность
:: Другие статьи
:: Сказания и героика

 

Популярное

» Ярмарка свободных ремесленников "Hikond" открывается ...

 

Опрос

Когда вам нужно найти какой-либо товар или услугу в Осетии, чем вы пользуетесь?

ПС Яндекс
ПС Google
Каталог-Осетии.рф
Сайт "Вся Осетия"


 

Календарь

«    Август 2008    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

 

Архивы

Март 2017 (1)
Ноябрь 2016 (1)
Октябрь 2016 (1)
Август 2016 (1)
Июнь 2016 (1)
Март 2016 (1)

 

Статистика

Рейтинг@Mail.ru

 

Рекомендуем

Осетины. Осетия-Алания

Проект патриотов Осетии

Осетия. Известные люди

 

     
 
   

Уæрхтæнæг æмæ Азырты гуымир

Раздел: Нарты кадджытæ » Фыццаг чиныг  

 
 

Азыртæ фыдгæнæг уыдысты 'мæ никæмæн ницы уагътой. Истой тыхæй, мардтой æмæ стыгътой. Иуахæмы Уæрхтæнæг йе мбонды сæр бады, æмæ цыдæртæ кусы. Акасти, æмæ йæм арвыкæронæй цыдæр æрбацæуы.
Зæгъы Уæрхтæнæг йæхинымæр: "Ай кæнæ цины уацхъуыдхæссæг у, кæнæ – тыхгæнæг. Уæвгæ циндзинадмæ никуыцæй æнхъæлмæкæсын, фыдбылыз та мæм æмхиц у".
Стыр æрхуы ас сæвæрдта суанцъæтыл. Донæй йæ байдзагкодта, йæ быны йын арт бакодта, æмæ дзы цæхх ауагъта, стæй та дзуры йæхицæн: "Фыдбылыз æмхиц у, цы нæ вæййы".
Æрбацæуæг æввахсдæркæнын байдыдта. Уалынмæ йæ бæх æмæ йæхæдæг дæр дзæбæх æрбазындысты.
Уæрхтæнæг кард йæ ронбасты бамбæхста, æмæ та зæгъы: "Уæдæ чи уыдзæн ацы барæг? Цæмæ мæм цæудзæни?"
Барæг æрбаввахс и. Йæ бæхы сæфтджыты гуыпп цæуы, цæфхæдты бын дуртæ лыстæг уырæй ызгъæлынц æмæ фæйнæрдæм хауынц. Бæхы ныххуыррытмæ зæхх уæрмытæй аззайы.
Уæрхтæнæг зæгъы: "Ацы бæх мын æнæ байсгæ нæй. Кæд æй дзæбæхæй дæдта, уæд хорз, раддзынæн ын, цы мæ кура, уый. Кæннод тыхæй исгæ у."
Æмæ аджы бын тынгдæр бандзæрста.
Барæг æрбахæстæг и Уæрхтæнæджы хæдзармæ. Барæг уыд ахæм: цæстытæ – цады йæстæ, цæнгтæ – стыр хъæдтæ, дзых – авд ивазны бæрцæн, дæндæгтæ – дуæрттæ, зæнгтæ – цъынаты стæвдæн. Æрбахæддзæ ис æмбондмæ барæг, æмæ ныхъхъæркодта:
– Гъейтæ! Ам чи ис, æддæмæ ракæсæд?
Уæрхтæнæг æм æмбонды сæрæй ракасти 'мæ йæ фæрсы:
– Чи дæ? Цы дæ хъæуы?
– Ацы 'мбондтæ дæу ысты?
– Уо, мæн ысты!
– Æмæ цы мыггаг дæ?
– Мыггагæй мæ цы фæрсыс, зæронд лæг йæ ном дæр ферохкæны.
– Уæд та мын, Нартæ кæм цæрынц, уый бацамон.
– Ам цæрынц.
– Уæрхтæнæг цæ кæцы у?
Уæрхтæнæг ахъуыдыкодта æмæ афтæ зæгъы барæй:
– Зындзæни, бынаты нæй ныртæккæ. Фæлæ дæхæдæг чи дæ?
– Уымæй мæ цæмæ фæрсыс, æз Азырты гуымир дæн.
– Уо-о... Куыннæ! Дæ кой дын арæх æрыхъусын Нарты Уæрхтæнæгæй.
– Цы дын дзырдта Уæрхтæнæг?
– Мидæмæ уал рахиз, стæй дын æй зæгъдзынæн.
Азырты гуымир æмбондыл бахызти, æмæ йæ Уæрхтæнæг къæлæтджыныл æрбадынкодта. Азырты гуымиры бын къæлæтджын йæ гуыбынмæ абырыд зæххы. Уæрхтæнæг ын фынг авæрдта йæ разы.
– Исты фен, уазæг, æххормаг уыдзынæ.
Гуымир февнæлдта, æмæ фынгыл цы хæйттæ уыд, уыдон æд ыстджытæ амыртмырткодта. Уæрхтæнæг хъуыдыкæны: "Ай мæ куы базона, уæд мын мæ сæр дæр ахæрдзæни".
Уыйфæстæ карз ронг банызта гуымир æмæ зæгъы:
– Уæддæр Уæрхтæнæг мæ кой цæмæй кодта?
– Дæ бæхæн дам æмбал нæй зæгъгæ дзырдта.
Гуымир ныххудти. Æмæ йæ худынæй цары сæгтæ æрызгъæлдысты.
– Ай-гъай дæр, мæ бæхæн æмбал нæй, йæ мад Донбеттыртæй у. Æмæ уæларвон бæх та йæ фыд уыди. Æндæр ма цы загъта Уæрхтæнæг?
– Азырты гуымирæн мæлæт нæй зæгъгæ дæр загъта.
Уæд ын Гуымир афтæ:
– Гъы, зæронд! Мæнæн цæй мæлæт и! Мæнæн мæ мæлæт мæ кардæй у. Уый дæр... Кæд æй æхсидгæ доны стулай... Кæннод мыл не схæцдзæн. Æндæр ма цы дзырдта Уæрхтæнæг?
– Иу ныхас ма ахæм кодта, Азырты мыггаг дам Нарты мыггагимæ никуы фидыдтой. Æмæ уæ кæм ыссара, уым уæ быныцагъд кæндзæни.
– Гъе уымæй раст нæ зæгъыс! Уæрхтæнæг мах н' аскъуындзæни,
фæлæ мах Уæрхтæнæджы мыггаг аскъуындзыстæм. Ныр æгъгъæдфæуæд. Фæлæ-ма зæгъ, дæхæдæг та чи дæ?
– Æз цагъар дæн Уæрхтæнæгмæ. Чысылæй мæ байста мæ ныййарджытæй, æмæ йын ам лæггадкæнын.
– Уæдæ йæм мæсты уыдзынæ ды дæр?
– Мæстыйау мæсты йæм æз кæнын.
– Тагъд æрцæудзæни?
– Къуырийы фæстæ ам уыдзæни, фæлæ йын уæдмæ 'ргæвд йæ фосæй, æмæ дæ фæрцы æз дæр кæд исты бахæрин æмæ баназин.
Азырты гуымир авд галы аргæвста, сур физонæг цæ акодта. Уæрхтæнæг та авд гарзыдзаг карз ронг æрхаста, æмæ 'хсæвæрыл æрбадтысты. Уæрхтæнæг йæ кæрцы мидæг хæтæл бамбæхста, æмæ-иу йæ нуазæн хæтæлы ауагъта. Йæ бынмæ йын аг бамбæхста, æмæ уырдæм калди. Афтæмæй гуымир авд гарзы карз ронг банызта 'мæ афынæй и. Уæрхтæнæджы дæр уый хъуыди. Сласта гуымиры кард. Æхсидгæ аджы йæ атъыста, карды комæй стъæлфæнтæ фæхауди, æмæ дзы Уæрхтæнæг Азырты гуымиры барæхуыста.
Азырты гуымир ма йæ цæстытæ иу ирд фæкодта.

 

 

 

 

 

 


Другие новости по теме:

  • Азырты сæфт
  • Урссæр гуымир
  • Уæдæрæджы хæст
  • Дзылæу
  • Уæрхæг æмæ Уæрхтæнæг гуымиртыбæсты
  •  

     

     

     

    Просмотров: 4202 | Автор: admin | Дата: 7 августа 2008 | Напечатать

     


     
         

     

     

     

    Каталог Осетии - ищете товар, услугу или определенную организацию? А может вы руководитель фирмы и хотите разместить информацию о ней?
    Здесь вы найдете все - http://каталог-осетии.рф

     
      Главная страница | Новое на сайте

    Copyright © 2005-2016. Осетия и Осетины
    При использовании материалов гиперссылка обязательна!